BÖLÜM 10 : YAS-I, MATEM GERÇEĞİ……
Mehmet Yapıcı ( Devrimi )
12 İmam ve Ehlibeyt Kültünün Aleviliğe Dışarıdan Eklenmesi
Kutsallaştırılmış İsimlerle Özün Unutturulması
Alevilik; insanı, doğayı ve evreni kutsayan kadim bir öğretidir.
Bu yolun temelinde, bireyin içsel dönüşümü ve toplumsal rızalık vardır. Ancak zaman içinde Aleviliğe dışarıdan eklenen 12 İmam ve Ehlibeyt kültü, yolun felsefi ve doğrudan insana dayanan özünü perdelemiştir. Bu bölüm, bu kültün nasıl, ne zaman ve hangi amaçlarla Aleviliğe eklendiğini ele almaktadır.
12 İmam Kültünün Kökeni: Şiilik ve Devlet İdeolojisi
12 İmam inancı, Şii İslam’ın ana kurucu öğesidir.
Her biri tarihsel şahsiyet olan bu imamlar, ilahi bilgiye sahip kutsal figürler olarak tanıtılır.
Bu anlayış, Alevilikteki “her can Hakk’ın sırrını taşır” öğretisine terstir.
Safevilerle Gelen Teolojik Müdahale
Safeviler döneminde Alevilik, Şiiliğe yakınlaştırılmak istendi.
12 İmam kültü bu dönemde Anadolu’da yaygınlaştırıldı.
Cem hizmetleri 12 İmam’a bağlandı, deyiş ve gülbenklere bu isimler işlendi. Bu, Aleviliğe dışarıdan dayatılan bir teolojik inşadır.
İsimlerin Arkasında Gizlenen Asıl Sorun
12 İmamlar birey değil, artık birer itiraz edilmeyen kutsal sembol hâline getirildi.
Bu semboller aracılığıyla yolun sorgulayan, akla dayalı yapısı bastırıldı.
“İmam Ali ne dediyse doğrudur” denilerek, bireysel düşünce ve hakikat arayışı zayıflatıldı.
Ehlibeyt Kültü: Aileyi Kutsayarak Yolu Daraltmak
“Ehlibeyt” kavramı, Hz. Muhammed’in ailesi anlamına gelir.
Bu aile etrafında oluşturulan kutsallık, Aleviliği ailevi bağlar üzerine oturtarak evrenselliğinden uzaklaştırdı.
Yolun evrensel niteliği yerine, tarihsel ve soy temelli bir bağlılık vurgulandı.
Deyiş, Gülbenk ve Cemlerde Yerleşen Figürler
Bugün birçok deyiş ve gülbenkte On İki İmamlar anılır.
Hizmetler onların isimleriyle başlar, cemler onların adına döner.
Ancak bu, tarihsel olarak yolun özünde olmayan bir gelişmedir.
Hakikatçi Alevilik Ne Der?
Hakikatçi Alevilik; isim, soy ve kutsal şahıslar değil, özdeki bilgi, sevgi ve rızalık ilkesini savunur.
12 İmam ya da Ehlibeyt yerine; doğa, insan, evren ve yaşam döngüsü kutsanır.
Yol, bir kişiye bağlılık değil, hakikate sadakatle yürünür.
Sonuç: Kişilerin Gölgesinde Hakikati Kaybetmek
12 İmam ve Ehlibeyt kültü, Aleviliğe sonradan dışarıdan ve ideolojik olarak yerleştirilmiştir. Bu kültler yolun felsefesine değil, tarihsel-kültürel şekillenmesine hizmet etmiştir. Bugün özüne dönmek isteyen her Alevi, bu kişisel kutsamaların ötesine geçmeli ve yolun hakikat merkezli doğasına sarılmalıdır.
“İsimle Değil Özle Yürü”
Devrimî
Kutsal dediler, adla sardılar,
Özü unuttuk, cöle vardılar.
Yol hakikat, sevgiyle ar diler,
İsimle değil, özle yürü can!
İmam dediler, başa koydular,
Her sözü mutlak doğru saydılar.
Aklı, vicdanı hakikati bogdular ,
Sorguyla değil, biyat’a uydular!
Ehlibeyt deyip aileyi seçtiler,
Her deyişi soyla biçtiler.
Yoldan evrenden, candan geçtiler,
Kemaleti değil, aidiyeti seçtiler!
Cem meydanı figürle doldu,
Her hizmette bir isim soydu.
Hakikat perdesi ince yoldu,
Çerağla değil, şeriat’a geçtiler!
Hakikatçi yol başka söyler,
Her can Hakk’tır, gönülde yer.
Ne imam, ne aile, ne soy der,
Yol özdür, doğadır, insan derler.
Devrimi derki, doğa kutsaldır,
Evren devran, yaşam hak’tandır.
Ne soy kalır, ne ünvan, nede bel,
Hakk, Alem, İnsan hakikat bilsinler!
Aşk ile Mehmet Yapıcı ( Devrimi )